Het Belgische veiligheidslandschap is volop in beweging. Hoewel het algemene nationale dreigingsniveau in 2025 onveranderd op niveau 3 (ernstig) bleef, signaleert het Coördinatieorgaan voor de dreigingsanalyse (OCAD) opvallende verschuivingen. Voor politiezones op het terrein betekent dit een diversere stroom aan fenomenen, kortere radicaliseringstrajecten én nieuwe tools om informatie sneller te delen. Hier zijn de belangrijkste inzichten en operationele updates uit het Jaarverslag 2025.
1. Cijfers dalen, maar het landschap versnippert
Goed nieuws is dat het totaal aantal terroristische of extremistische dreigingsmeldingen in 2025 met 26% is gedaald ten opzichte van het jaar ervoor. Ook de gemiddelde ernst van de meldingen nam af.
Achter deze daling schuilt echter een complexere realiteit: het dreigingsbeeld is minder gecentraliseerd en veel diverser geworden. Waar de focus voorheen sterk lag op grote centrumsteden rond charismatische figuren, zien we nu dat radicalisering zich door de online dynamiek overal in België kan afspelen – dus ook in kleinere of landelijke politiezones.
2. De ideologische verschuivingen op een rij
-
Islamitisch extremisme & jihadisme: Dit blijft de voornaamste dreigingsbron in België (39% van de meldingen), maar het aandeel is fors gedaald (was 55% in 2024). Wel blijft online propaganda (o.a. via TikTok) een grote polariserende factor onder jongeren.
-
Rechts-extremisme: Het aantal dreigingsmeldingen is meer dan verdubbeld (van 5% naar 13%). In de praktijk uit zich dit voor politiezones vooral in 'laag-intens geweld': intimidatie, haatspraak, vandalisme en pesterijen door lone actors of losse groepen. Complottheorieën (zoals de 'omvolking') mengen zich hier steeds vaker met anti-establishmentgevoelens.
-
Links-extremisme: Dit spectrum was in 2025 een stuk actiever. De mobilisatie werd sterk gedreven door het conflict in het Midden-Oosten en kruisbestuivingen met klimaatactivisme. Dit leidde lokaal soms tot hardere actiemethoden en aanzienlijke materiële schade aan bedrijven of banken met banden met Israël. Fysiek geweld tegen personen bleef hier uitzonderlijk.
-
Nieuw fenomeen: Nihilistisch extremisme: Dit baart de veiligheidsdiensten grote zorgen. Het gaat om (vaak jonge en kwetsbare) profielen waarbij een klassieke ideologie ontbreekt. Centraal staan online manipulatie, een fascinatie voor gratuit/sadistisch geweld en chaos.
3. De 'Lone Actor' en de online versnelling
Voor de interventie- en wijkinspecteurs is dit een cruciale vaststelling: 75% van de behandelde dossiers had betrekking op lone actors van eigen bodem.
Doordat hun radicaliseringstrajecten zich bijna volledig online afspelen (versterkt door AI-algoritmen en slechte moderatie op platformen), zijn deze trajecten vaak zeer kort en sterk geïndividualiseerd. Dit maakt vroegtijdige detectie via de klassieke signalen op het terrein een stuk moeilijker en verhoogt het risico op onverwachte acties. Het aandeel minderjarigen in deze dossiers lijkt na jaren van stijging overigens te stabiliseren op 13%.
4. Wat verandert er concreet voor de politiezones?
Binnen de nationale Strategie T.E.R. zijn in 2025 belangrijke stappen gezet om de informatiestroom naar de lokale politie te verbeteren:
-
Nieuwe E-learning GGB T.E.R.: Naar aanleiding van de tragische aanslag op politieagent Thomas Monjoie in 2022, is er een officiële e-learningmodule gelanceerd (beschikbaar sinds november 2025). Deze module helpt met name de dispatching en de eerstelijnspolitie om sneller en efficiënter informatie uit de Gemeenschappelijke Gegevensbank (GGB) te raadplegen en te delen met politiemensen op het terrein en, indien nodig, zorgverleners.
-
Hervorming Werkgroep Preventie & LIVC-R: De nationale werkgroep Preventie is hervormd om dichter bij het terrein te staan. De focus ligt nu volledig op het versterken en stroomlijnen van de werking van de Lokale Integrale Veiligheidscellen inzake Radicalisme (LIVC-R). Dit moet zorgen voor een betere lokale beeldvorming en een snellere opvolging op maat.
Kernboodschap voor de politieman/-vrouw op straat?
De klassieke "hotspots" vervagen; radicalisering en extremisme kunnen vandaag de dag in elke straat of achter elk scherm plaatsvinden. Een snelle detectie staat of valt met de informatiepositie van de lokale politie. Maak daarom actief gebruik van de nieuwe e-learningtools over de GGB T.E.R., blijf alert voor online gedrag bij kwetsbare jongeren (ook zonder duidelijke religieuze inslag) en zorg voor een nauwe, warme overdracht van signalen naar de lokale LIVC-R.
Het volledige Jaarverslag 2025 is te raadplegen in BlueConnect of via de website van OCAD.
